tarlasera
tarlasera SATIN AL
Kapat

30.11.2020

Uzmanlardan yeni gen teknolojisine güvenoyu

Uzmanlardan yeni gen teknolojisine güvenoyu

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), Bitkilerin ve tarım alanlarına konuk olan zararlıların genetik yapısında dönüşümü mümkün kılan gen düzenleme teknolojilerinin güvenli olduğuna dair rapor yayımladı.

Bundan bin yıllar önce tarımsal faaliyetin başladığı gün, aynı zamanda insanlığın doğaya köklü müdahalesinin de başladığı tarihe denk geliyor. Her zaman daha verimli bitkileri ve tohum çeşitlerine yönelerek ve onları yeniden üretime tabi tutarak kendi besinini yaratmayı başaran insanlık, bu tercihlerle birlikte zaman içinde söz konusu bitkilerin de dönüşümünü sağlamış oldu.

Tarıma konu olan tahıl, sebze ve meyvelerin yabani hallerinin bugün onları bildiğimiz biçimlerden çok farklı olması tarihe yayılan bu tarımsal faaliyetin bir ürünü. Aynı şekilde, bitkilerin yapısına dair bilgilerini arttırdıkça onların nasıl daha verimli hale getirilebileceğini araştıran tarım bilimi de bu dönüşümün itici gücü olageldi.

Şüpheler gücünü korurken…

Tüm bu bilgi birikiminin sonucu olan ve bugün bitki ıslahı olarak bilinen teknikler dünya tarımı için yol gösterici olmaya devam ediyor. Özellikle son yüzyıldaki bilimsel gelişmeler bitki ıslahında iki büyük dönüşüm yaşanmasını sağladı. Bunlardan ilki 1940-70’ler arasında üretimde büyük bir artış sağlayan Yeşil Devrim, diğeri ise 90’lı yıllarla birlikte tarımın gündemine giren genetik bilimi oldu.

uzmanlardan-yeni-gen-teknolojisine-guvenoyu1.jpg

Ancak sahip olduğu tüm potansiyele karşın, bitki genetiğine müdahale ve bu çalışmaların sonucu elde edilen genetiği değiştirilmiş (GD) ürünler, nam-ı diğer GDO’lara karşı henüz ne bilim çevrelerinde ne de kamuoyunda bir uzlaşma sağlanabilmiş değil. Bugüne kadar GDO’ların insan sağlığına dair risk taşıdığını kanıtlayan herhangi bir bilimsel çalışma mevcut olmasa da şüphe ve itirazlar gücünü koruyor.

GDO’lardan ayrı tutuluyor

Kuraklık ya da zararlı gibi etmenlere karşı dayanıklı genlerin aktarılması prensibine dayanan GDO’lar, yani transgenetik ürünler üzerine bu tartışmalar devam ededursun, biyoteknoloji alanında keşifler hız kesmiyor. Bu yeni aşamanın en önemli ayağını, gen aktarımına ihtiyaç duymaksızın, doğrudan gen düzenlenmesine dayanan CRISPR/Cas9 teknolojisi oluşturuyor.

Gen düzenleme uygulamaları yalnız bitkileri değil, tarım alanlarında dramatik kayıplara yol açan zararlıları da konu ediniyor. Bu yolla elde edilen ve henüz araştırma aşamasında bitki dahil tüm canlılar GDO’lardan ayrı tutuluyor. Pratikte uygulanabilir hale gelmesi için halen uzun erimli bir çalışmaya ihtiyaç duyulan bu teknoloji, modern tarımın geleceği için yeni bir umut niteliğinde.

uzmanlardan-yeni-gen-teknolojisine-guvenoyu2.jpg

Uzmanlar ne diyor?

Avrupa Birliği’nde tarım ve gıda bilimleri adına bilimsel referans noktasını oluşturan Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), geçtiğimiz günlerde söz konusu genom düzenleme tekniklerine dair bir risk değerlendirme raporu yayımladı. Raporda, yeni gen teknolojilerinin en az geleneksel ıslah yöntemleri kadar güvenilir olduğu belirtiliyor.

EFSA raporu, “gen sürümü” (gene-drive) adı verilen teknolojiye konu olan tarım zararlılarının yanı sıra sivrisinek ve sağlık açısından risk yaratan diğer yayılmacı böcek türleri üzerine yapılan çalışmaların risk değerlendirmesini içeriyor. Bu çalışmalar aynı şekilde, soyu tükenme riski ile karşı karşıya olan böcek türlerini de kapsıyor.

Ekosisteme dair risklere dikkat

Birleşmiş Milletler nezdinde genetiği değiştirilmiş organizmaların biyogüvenliliği yönünde AB önerilerini destekleyeceklerini dile getiren EFSA uzmanları, bitki ve insan sağlığı açısından halihazırda güvenli olsa da, bu en yeni biyoteknolojik yöntemlerin potansiyel risklerine de dikkat çekiyor. Uzmanlar, henüz geliştirilme aşamasında olan gen aktarım teknolojisinin mevcut ekosistemde geri dönülemez etkiler yaratacak bir biçime ulaşmaması yönünde araştırmacıları uyarıyor.


Yorumlar
    Bu yazı için henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.
Yorum Yaz

Yorumunuz Gönderildi

E-Bülten

Başka yerde bulamayacağınız tarım ve kültür haberlerini düzenli olarak almak için aşağıdaki kutucuğa e-posta adresinizi yazın ve gönder butonuna tıklayın; tarlasera e-bülten adresinize gelsin!

En Çok Okunanlar

Kadınlar tarımda da duvarları yıkıyor

Kadınlar tarımda da duvarları yıkıyor

Hindistan’da özelleştirme ve desteklerin kaldırılmasını öngören yeni tarım yasasına karşı eylemlerde beşinci aya girildi. Tarımsal üretim ve işgücünde önemli paya sahip kadınların mücadeleye verdiği katkı ise büyük anlam taşıyor.

Soğanın beklenen koşusu ne zaman başlayacak?

Soğanın beklenen koşusu ne zaman başlayacak?

İstikrarlı bir pazar talebi olan soğan, bu avantajın yanına ihracat gücüne de eklemeye hazırlanıyor. Ancak bu potansiyeli gerçekleştirmenin önündeki engellerin aşılması gerek. Bu engellerin başında ise iki güncel sorun olan kuraklık ve yükselen girdi maliyetleri var.

Tanımadığınız bitkiyi telefonunuza sorun!

Tanımadığınız bitkiyi telefonunuza sorun!

Tarım arazinizde ya da doğa yürüyüşlerinde rastladığınız yabani bir bitkiyi görür görmez tanımak ister miydiniz? PlantNet isimli akıllı telefon uygulaması bu zorlu görevi yerine getirmeye aday.

Bu koyu rengin bir anlamı var!

Bu koyu rengin bir anlamı var!

Antioksidan özelikleriyle bilim insanlarının dikkatini çeken aronya, siyaha çalan kopkoyu mor rengini de bu yönüne borçlu. Meyve kısa bir süre önce adapte olduğu Türkiye topraklarında da üretimini hızla arttırıyor.

Tarlaların gizemi ekin çemberlerinin öyküsü

Tarlaların gizemi ekin çemberlerinin öyküsü

Yıllar önce bir “şaka” ile başlayan, ardından bir gizem bulutuna dönüşen ekin daireleri, bugün ise sanatçıları, üreticileri, girişimcileri ve tarıma ya da görsel sanatlara meraklı pek çok insanı bir araya getiren bir kültür öğesi olarak arazileri süslemeye devam ediyor.